Краткий словарь ингушского диалекта великонахского языка

Хь

=хь част. *чтобы
=хьа *к
хьа глаг. *проснуться мест. *твой (твоя) хьа очередь твоя очередь предл./послел. *сюда
хьа а хозаш нареч. *вслух
хьава глаг. *прийти
хьавар сущ. *приезд
хьавена прил. *приезжий
хьагIар сущ. *пещера
хьагIара прил. *пещерный
хьагI хила глаг. *завидовать
хьагулдалар сущ. *сбор
хьагулдар сущ. *сбор
хьагучаэккха глаг. *выскочить (появиться)
хьада глаг. *привезти *привести *принести
хьадаккха глаг. *вынуть
хьадар сущ. *твой
хьадаста глаг. *развязать
хьаде глаг. *изобрести
хьадилла глаг. *перевернуть
хьадоаладе глаг. *привести
хьадоаржаде глаг. *развернуть
хьадоастадала глаг. *развернуться
хьаж сущ. *запах
хьажа сущ. *лоб *паломник глаг. *пробовать (испытать, на вкус) *проверить *смотреть *ухаживать (заботиться) прил. *лобный
хьажар сущ. *проба
хьажархо сущ. *зритель
хьажкIа сущ. *кукуруза
хьаж кхета глаг. *протухнуть *чуять
хьаж кхийта прил. *несвежий (испорченный)
хьажо сущ. *хаджи (религ.)
хьаж яха глаг. *нюхать
хьазилг сущ. *воробей
хьазилга прил. *воробьиный
хьай мест. *свое (твое, родит.пад.от "ты сам") межд. *у (укоризна, угроза)
хьайба сущ. *айва *животное (перен.) *скотина (прям.и ругат.???)
хьайбай прил. *айвовый
хьайга мест. *у себя (у тебя, местн.пад.от "ты сам")
хьайгара мест. *от себя (от тебя, исход.пад.от "ты сам")
хьайл мест. *с собой (с тобой, сравнит.пад.от "ты сам")
хьайна мест. *себе (тебе, датив.пад.от "ты сам")
хьайх мест. *собой (тобой, веществ.пад.от "ты сам")
хьайца мест. *собой (тобой, творит.пад.от "ты сам")
хьаким сущ. *начальник
хьакимаш сущ. *власти *начальство
хьакорада глаг. *найтись
хьакха сущ. *свинья глаг. *вытереть *косить (скашивать) *намазаться *чертить
хьакхача глаг. *подойти *прийти *прилететь
хьакхашта прил. *непринужденный
хьакхаьча прил. *приезжий
хьакхетар сущ. *восход (про солнце, луну…)
хьакхий сущ. *окорок прил. *свиной
хьакхинг сущ. *щиколотка
хьакхоачаде глаг. *принести
хьакъал сущ. *смысл (разумность) *ум
хьакъал дола прил. *умный
хьакъалча воаца прил. *ненормальный (психически больной)
хьакъехьа предл./послел. *про
хьал сущ. *дела (положение вещей) *обстоятельство (положение) *ситуация *шанс
хьалаха глаг. *найти
хьалаца глаг. *поймать
хьалаш сущ. *обстоятельства
хьалбаккха глаг. *тянуть
хьалгIатта глаг. *встать (подняться) меттара хьалгIатта встать с постели *подняться (встать)
хьалдаккха глаг. *вынуть
хьалкхаба глаг. *поднять (с земли и т.п.)
хьаллоацар сущ. *опора
хьалтIавала глаг. *подняться
хьалха прил. *ранний нареч. *вперед *назад (тому назад, о времени) предл./послел. *впереди *за (до, раньше - о времени) *перед (по отношению к чему) хьона хьалха бехке ва я виноват перед тобой
хьалхавала глаг. *опередить *перегнать (превзойти)
хьалхагIа нареч. *раньше (сравн.от "рано") *сначала (сперва) предл./послел. *за (до, раньше - о времени) йиллача ханал ши бутт хьалхагIа за 2 месяца до срока *перед (за некоторое время) тхол хьалхагIа вера из он приехал перед нами
хьалхадала глаг. *перегнать (обогнать)
хьалхадоал глаг. *спешить (о часах)
хьалхадувл глаг. *спешить (о часах)
хьалхале яккха глаг. *опередить
хьалхара прил. *начальный *передний *прежний числ. *первый (начальный) нареч. *впервые предл./послел. *за (вместо)
хьалхарча прил. *предыдущий
хьалха санна нареч. *по старому
хьалха хинна прил. *бывший
хьалха хиннача тайпара нареч. *по старому
хьалхашка предл./послел. *перед (впереди, передо) цIен хьалхашка перед домом
хьалхашкара прил. *передний
хьалхашкара пIелг сущ. *указательный палец
хьалхашкахьа нареч. *вперед (?)
хьалхе сущ. *перед (передняя часть)
хьалххе нареч. *заранее
хьалххе хоам бе глаг. *предупредить (кого, что)
хьалъайде глаг. *поднять (с земли и т.п.)
хьалъалла глаг. *висеть сурт пенах хьалъулл картина висит на стене
хьалъоза глаг. *тянуть (вытягивать)
хьалъолла глаг. *вешать *повесить
хьалъоллавала глаг. *повеситься
хьалэца глаг. *поднять (с земли и т.п.)
хьамсара сущ. *родной (милый, обращение) *хороший (обращение) прил. *уважаемый
хьамча сущ. *клей *резина прил. *резиновый
хьамчаца вIашагIалотаде глаг. *клеить
хьан мест. *чей (вопр.и относ.) хьанд из (ер) книжка? чья это книга?
=хьара предл./послел. *с аьтта оагIорахьара топаш етт стреляют с правой стороны
хьара мест. *каждый
хьаргIа сущ. *ворон
хьаргIаш сущ. *пики (карточн.) *трефы (карт.)
хьаргIий прил. *пиковый (карточн.) *трефовый (карт.)
хьарча глаг. *свернуться
хьасий беш сущ. *огород
хьасий бешамаш лелаер сущ. *огородник
хьаст сущ. *ключ (родник)
хьастам сущ. *гвоздь хьастам тоха вколотить гвоздь
хьатIада глаг. *идти (приближаться)
хьатIадеха глаг. *звать (на помощь)
хьатIадоагIа рузкъа сущ. *доход
хьатIаоза глаг. *привлечь (заинтересовать)
хьатIахула прил. *будущий
хьахила глаг. *зажечься (о свете) *появиться (возникнуть)
хьахо сущ. *сторож
хьаховза глаг. *отвернуться (открутиться, отвинтиться)
хьач сущ. *слива
хьача прил. *сливовый
хьаша сущ. *гость *знакомый
хьашт сущ. *потребность
хьаштагIа сущ. *туалет (уборная)
хьашт да нареч. *нужно
хьашт доацаш нареч. *зря
хьашт дола прил. *нужный
хьашт хила глаг. *нуждаться (потребность)
хьашт хилар сущ. *потребность
хьаь прил. *мозговой
хьаькхий дулх сущ. *свинина
хьаькъал сущ. *совет
хьаьна прил. *жирный (грязный от жира) *сытный
хьаьнала прил. *честный
хьаьнала хилар сущ. *честность
хьаьно нареч. *сытно
хьаьрса хьач сущ. *алыча
хьаьсаца дега даьри сущ. *парча
хьаьсаца дегача даьре прил. *парчовый
хьаэца глаг. *брать (что) истола тIара книжка хьаэца брать книгу со стола *взять ахча хаэца взять деньги *забрать (взять) *получить
хьаяла глаг. *развестись (с мужем)
хьаяста глаг. *развернуть
хьаяьр сущ. *изобретатель
хье глаг. *мять (кожу и т.д.) мест. *сам (ты) хьо хье гIоргва ты сам поедешь
хьевалар сущ. *задержка (по глаг."задержаться")
хьега глаг. *завидовать
хьедала глаг. *задержаться (остаться где-либо дольше)
хьеде глаг. *двигать (шевелить)
хьежа глаг. *ждать (на вопр.кого-что) *следить (взглядом) *смотреть
хьежар сущ. *ожидание
хьежорг сущ. *цель (мишень)
хьекха глаг. *дуть (о ветре)
хьекхаде глаг. *тереть бIаргаш ма хьекхаде не три глаза
хьерчаде глаг. *мять (бумагу, одежду и т.д.)
хьесталуш воаца прил. *неласковый
хьесталуш дола прил. *ласковый
хьеха глаг. *учить
хьехам сущ. *совет
хьехам бе глаг. *советовать
хьехархо сущ. *учитель
хьийкъа прил. *богатый (обильный)
хьинар доаца прил. *пассивный
хьинаре нареч. *активно
хьинаре хилар сущ. *активность
хьо мест. *ты
хьоа сущ. *мозг
хьоар сущ. *мука (для теста)
хьоара прил. *мучной
хьоар леладу прил. *мучной
хьоарчае глаг. *завязать (перевязать)
хьоарчде глаг. *обмотать *свернуть
хьоаса сущ. *нитка
хьоашал сущ. *знакомство
хьоашалгIа ваха ха яьккха глаг. *гостить
хьоашал тасса глаг. *знакомиться *связать (установить общение)
хьоашал тассийта глаг. *знакомить
хьоашал тоха глаг. *знакомиться
хьоашал тохийта глаг. *знакомить
хьогI межд. *ли (употр.при глагол-сказуемом)
хьога мест. *у тебя (тебе, местн.пад.от "ты")
хьогал сущ. *жажда
хьогара мест. *от тебя (исходн.пад.от "ты")
хьогдала глаг. *жаждать
хьожаде глаг. *целиться
хьокха глаг. *показать
хьокхавала глаг. *трогать
хьокхадала глаг. *касаться (прикоснуться)
хьокхам сущ. *пример
хьокхама яь хIама сущ. *образец
хьол мест. *с тобой (сравнит.пад.от "ты")
хьона мест. *тебе (у тебя, датив.пад.от "ты")
хьона дезарах нареч. *по твоему (желанию)
хьона хетачох нареч. *по твоему (мнению)
хьох мест. *тобою (веществ.пад.от "ты")
хьоца мест. *тобой (творит.пад.от "ты", отв.на вопр."кем","чем")
хьоцар сущ. *пот
хьоцар дала глаг. *вспотеть *плакать (по кому-либо) *потеть
хьоцар даьнна прил. *потный
хьоцар дувла прил. *потливый
хьошал сущ. *связь (общение)
хьу сущ. *лес
хьув сущ. *каприз
хьувкъам сущ. *урожай
хьувкъама прил. *урожайный
хьулавала глаг. *прятаться
хьуладе глаг. *прятать
хьуна прил. *дикий (о растении) *лесной
хьуна хьач сущ. *алыча
хьурмат деш дола прил. *осторожный (бережный)



Другие буквы ингушского диалекта великонахского языка